| Ostatnie nowości |
|---|
| Fajny artykuł |
|
|
|
| Redaktor: Administrator | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 07.07.2004. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Całkowita ilość wody na globie ziemskim wynosi 1,4 mld km3, z czego przypada na:
Główną zatem część wody na globie ziemskim stanowi woda słona, która jest podstawowym źródłem wilgoci atmosferycznej w całej hydrosferze. Wody słodkie to jedynie ok. 0,35 mld km3, z czego przypada na:
Bilans wodny globu ziemskiego obejmuje ogółem 577 000 km3 wody i kształtuje się następująco:
Bilans wodny globu ziemskiego charakteryzuje równowaga między parowaniem wód a opadem atmosferycznym. Faza lądowa obiegu wody charakteryzuje się przewagą opadu atmosferycznego nad parowaniem; nadwyťkę stanowi odpływ z kontynentów do mórz. Faza oceaniczna cyklu hydrologicznego charakteryzuje się przewagą parowania nad opadem, powstały niedobór jest uzupełniany dopływem z lądów.
Polska naleťy do państw o najniťszych zasobach wodnych na 1 mieszkańca. Szacuje się, ťe na Polaka przypada obecnie ok. 3 m3/d. Źrednia wartość tego wskaźnika w Europie to 11 m3/d, a na świecie 33 m3/d/mieszkańca. W Polsce występują trzy podstawowe rodzaje zasobów wodnych: opady i osady atmosferyczne, wody powierzchniowe (odpowiadające rocznej wielkości odpływu rzecznego) oraz wody podziemne głębszych poziomów. Opady atmosferyczne, a takťe osady (rosa, mgła), powstają na skutek transportu pary wodnej w atmosferze. Opad atmosferyczny cechuje się duťą zmiennością, zarówno czasową, jak i obszarową; wielkość średnia opadów z wielolecia wynosi 629 mm; rozkład sum opadów waha się w granicach: od 550 mm (pas nizin środkowopolskich) do 1100 mm (Tatry). Właściwe zasoby wodne Polski stanowi odpływ rzeczny. Analiza zmienności odpływu rzecznego z obszaru Polski wykazała, ťe wieloletni przebieg odpływu jest dość stały, przy duťej zmienności w poszczególnych latach. Wartość średnia w tym okresie wynosi 61,5 km3. Obliczono, ťe stosunek wielkości odpływu do opadu wynosi średnio 0,278, tzn. ťe zaledwie 28% opadów odpływa z terenu kraju. Skromna wielkość zasobów wodnych Polski, przy wzrastającej liczbie ludności i duťej zmienności odpływu rzecznego, wskazuje na ubóstwo jednostkowych zasobów wodnych (w przeliczeniu na jednego mieszkańca). Zasoby wód podziemnych wynoszą ok. 24 km3 rocznie. Rozróťnia się zasoby: - płytkie (czwartorzędowe), zwane gruntowymi, występujące głównie w niťowej części kraju; - głębsze (trzeciorzędowe – kredowe i starsze), występujące przede wszystkim w wyťynnej części kraju. Wody czwartorzędowe głównie zasilają wody powierzchniowe (rzeki, potoki, jeziora, bagna); przyjmuje się, ťe ponad 13 km3 tych wód zasila wody powierzchniowe.
Na bilans wodny kraju składają się:
dodatkowo występuje retencja głębszych warstw wodonośnych (nie uwzględniona w bilansie wodnym jako rezerwa wody dla zaopatrzenia ludności). Równanie bilansu wodnego kraju wynosi: P = (H’ + H’’) + E W równaniach bilansowych wprowadza się tzw. ogólne uwilgotnienie obszaru, utoťsamiane z wilgotnością gleby (W), będące róťnicą miedzy opadem i odpływem powierzchniowym lub między parowaniem i odpływem podziemnym. W = P – H’ = E – H’’ Obszar Polski zasilają przede wszystkim opady atmosferyczne pod postacią deszczu lub śniegu. Wielkość opadu zaleťy od rodzaju przemieszczających się mas powietrza – głównie morskiego i kontynentalnego, nad obszarem Polski następuje się ścieranie klimatów kontynentalnego i morskiego. Przewaťająca część opadów przypada na okres letni. W rozkładzie przestrzennym wysokie opady występują na południu kraju (Karpaty i Sudety) i w pasie nadmorskim. Źrednia roczna warstwa opadu wynosi w Polsce 716 mm. Uwilgotnienie obszaru (W) jest waťnym elementem bilansowym, zwłaszcza dla rolnictwa (zaspokojenie potrzeb wodnych roślin); jego średnia wartość wynosi 640 mm. Podobnie jak w przypadku opadów, większe wartości występują na południu i północy kraju. Parowanie wody (E), tzw. terenowe, dla uproszczenia przyjęto, ťe stanowi ono róťnicę między sumą opadu i odpływu rzecznego; średnia roczna wartość parowania wynosi 545 mm, przy nieco większych wartościach w górach. Najistotniejszy z punktu widzenia zasobów wodnych kraju jest odpływ rzeczny (H); jego wartość średnia wynosi ok. 170 mm. Odpływ rzeczny cechuje jednak duťa nieregularność, wynikająca z warunków naturalnych, jak i niedostatecznego zagospodarowania rzek. Efektem są często występujące okresy małego odpływu rzecznego: zimą – głównie na terenach górskich, latem i jesienią – na terenach nizinnych, oraz wezbrania, na terenach górskich będące wynikiem ulewnych opadów, a na terenach nizinnych głównie wezbraniami roztopowymi na rozległych obszarach. Większe wartości odpływu rzecznego dominują wyraźnie na terenach górskich i częściowo w pasie nadmorskim. W opracowaniu bilansu wodnego Polski podzielono odpływ rzeczny na część powierzchniową i część podziemną , pierwszy z nich stanowi 45% (76 mm), drugi zaś 55% (95 mm) całkowitego odpływu rzecznego.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zmieniony ( 16.03.2008. ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|


