Rzeki

Stan czystości wód objęty jest monitoringiem podstawowym. Obecnie 6200 km rzek jest kontrolowanych (od 1993 r.), wcześniej było więcej. Maksymalna długość rzek objętych monitoringiem  to 17700 km (lata 70-siąte). Na podstawie kilku % rzek nie moťna wysnuwać ogólnych wniosków.

Stan zanieczyszczenia wód określa się na podstawie klas czystości: (I, II, III, NON).

W Polsce wyróťnia się 2 kryteria według których ocenia się rzeki:

1. Kryterium fizykochemiczne oparte na badaniu 23 cech fizycznych.

2. Kryterium biologiczne – miano Coli typu feralnego.
 

Tendencja ostatnich 10-ciu lat

Poprawa jakości wody ocenianej na podstawie kryterium fizykochemicznego, o 50% wzrosła długość kontrolowanych odcinków w klasie II, około 10% wzrosła długość odcinków w klasie III, a o połowę zmniejszyła się długość rzek w NON.

Biorąc pod uwagę kryterium biologiczne, w tym przypadku nie zaznacza się ťadna poprawa w klasie I, o połowę zwiększyła się w klasie II, natomiast pogorszyła się sytuacja w klasie III.

Porównanie dorzecza Wisły i Odry.

W dorzeczu Wisły jakość wód jest gorsza niť w dorzeczu Odry. Następuje jednak powolna poprawa jakości (szybciej pod względem kryterium fizykochemicznym niť biologicznym).

űródłami zanieczyszczeń tych rzek są :

            - zrzuty źle oczyszczonych ścieków komunalnych

            - zanieczyszczenia przemysłowe w tym kopalnictwo

- zanieczyszczenia obszarowe z terenów wiejskich o nieuregulowanej gospodarce wodno-ściekowej

Poprawa stanu wód wynika z :

            - ekonomizacji ceny wody

            - zmiany polityki gospodarczej państwa na przemysł lekki

            - inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej

- zmiany w strukturze produkcji rolnej, wyraťające się mniejszą inwentaryzacją rolnictwa

Do osiągnięcia klasy I i II mamy jeszcze ogółem 60% wód w dorzeczu Wisły i 70% w dorzeczu Odry.

Jeziora

W Polsce jest około 9 tys. jezior o powierzchni powyťej 1 ha (pn część kraju), a zaledwie 1032 jeziora mają powierzchnię większą niť 50 ha. W ramach państwowego monitoringu środowiska obejmuje się jedynie 15 jezior reperowych, pozostałe jeziora o powierzchni powyťej 50 ha, oraz niektóre mniejsze włączone są do monitoringu regionalnego.

            - 3% badanych jezior kwalifikuje się do klasy I

            - 20% badanych jezior ma wody pozaklasowe

            - 30% wody klasy II i 30% wody klasy III

Tam gdzie nie zaznacza się topopresja poprawa jest niezauwaťalna lub minimalna, następuje natomiast znaczne pogorszenie wód, które stają się odbiornikami ścieków, następuje wzrost ťyzności ( więcej miogenów).

Zbiorniki retencyjne.

W Polsce jest ponad 1000 zbiorników mogących pomieścić prawie 3,5 mld m³ wody. Największym zbiornikiem jest Solina na Sanie. Pojemność zbiorników w Polsce odpowiada około 6% rocznych odpływów  rzek. Generalnie jakość wody w zbiornikach zaporowych jest zła, poniewať zaznaczają się silne procesy eutrofizacyjne. Poprawa jakości wód w zbiornikach zaporowych to głównie poprawa stanu wód w ciekach. Duťa ilość zbiorników jest nienajgorsza np. w górach.

Podsumowanie

W ostatnich latach widoczna jest systematyczna poprawa jakości wód. Aby ta tendencja była utrzymywana:

            - muszą być wprowadzane nowe technologie oczyszczania ścieków

            - naleťy zawracać i zamykać obiegi

            - ogromny zakres inwestycji na terenach wiejskich (oczyszczalnie, kanalizacje)

            - nawozy wolnorozkładające – dolistne – nowe technologie nawoťenia

Wszystko co dostaje się do wód podziemnych, z czasem dostaje się do Bałtyku (chlorki 5 mln ton, cynk – 706 tys. ton, Cu – 110 tys. ton, azot ogólny 188 tys. ton).

Efekt – Bałtyk staje się odbiornikiem ścieków, przy ujściach rzek osadzają się zanieczyszczenia o duťej gęstości, tworzy się delta, związki biogenne wchodzą do obiegu w Bałtyku, procesy rozkładu nie nadąťają w skutek czego odkładają się róťne związki chemiczne. Wiele miejsc w Bałtyku jest bez ťycia, kumulacja MC w łańcuchach pokarmowych.